Một trận Aleppo mới tại Yemen hay một thảm hoạ nhân đạo lớn nhất đầu thế kỷ 21 tại Yemen (11/6)

Tháng 5 năm 2018, Tại làng Al-Buqa gần Hodeidah, các chiến binh Yemen mặc áo nguỵ trang và mawaz (chiếc váy truyền thống quấn quanh người đàn ông Yemen) đứng dọc theo trục đường chính gần vùng biển trong xanh của Biển Đỏ. 

Các chiến binh, tự gọi là Lực lượng kháng chiến quốc gia Yemen, bao gồm các thành viên của lực lượng Tihama, gầy gò và mệt mỏi sau nhiều năm chiến đấu, đứng cùng các binh sĩ Vệ binh Cộng Hoà Yemen do người cháu trai của Ali Abdullah Saleh lãnh đạo, Cựu Tổng thống 33 năm của Yemen.

Cùng với dân quân li khai Nam Yemen và quân đội Sudan, họ là đồng minh dưới bảo trợ của Mỹ và các nước Vùng Vịnh trong cuộc chiến chống lại Houthi, một nhóm nổi dậy được hậu thuẫn của Iran, kể từ năm 2015.

Chú thích ảnh: Chiến binh Lực lượng kháng chiến quốc gia Yemen và Vệ binh Cộng Hoà Yemen tại Al-Buqa.

Các chiến binh Yemen này đã tiến bộ nhanh chóng kể từ khi Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất - UAE (Thành viên của Liên quân Arab can thiệp vào Yemen, nhà tài trợ chính và chỉ huy lực lượng dân quân Yemen) tăng cường hỗ trợ cho họ và việc Saleh bị giết tháng 12/2017.

Saleh đã hỗ trợ Houthi tiến chiếm của thủ đô Yemen vào năm 2014. 

Nhưng vào cuối năm 2017, Saleh bất ngờ chuyển phe, tuyên bố trung thành với Liên quân Arab và gây ra một loạt giao tranh với Houthi dẫn đến cái chết của bản thân.

Vệ binh Cộng Hoà Yemen trung thành Saleh, bao gồm cả người cháu trai Tareq, đào thoát khỏi lãnh thổ do Houthi kiểm soát.

Tareq ngay lập tức đã tham gia Liên quân để chống lại Houthi, tạo ra một lực lượng mới do UAE đào tạo và cung cấp số lượng đáng kể các xe bọc thép và xe tăng mới để phá vỡ bế tắc trên mặt trận phía tây của Yemen.

 “Chúng tôi nhận lệnh từ UAE, điều đó là tất nhiên” chỉ huy của nhóm quân nói trên nói với phóng viên trước khi vào xe bọc thép để lấy bộ đàm yêu cầu Liên quân không kích khi nhóm quân này tiến về phía Al-Buqa. 

Đầu tháng 6, các nhóm dân quân Yemen được Liên quân Arab hỗ trợ đã tiến thêm 50km, chỉ bị chậm lại khi sa vào bãi mìn hàng ngàn trái được các nhóm Houthi đoạn hậu cài lại.

Điểm tiến sâu nhất của họ là Ad-Durayhimi, cách 10km với mục tiêu cuối cùng của họ - thành phố cảng Hodeidah, nơi Houthi kiểm soát kể từ năm 2014.

Mỹ cân nhắc sự ủng hộ quân sự với Liên quân Arab do Saudi và UAE lãnh đạo.

Chú thích ảnh: Bản đồ đà tiến quân của lực lượng dân quân Yemen dưới hậu thuẫn của UAE tới Hodeidah.

Chính quyền Trump đang cân nhắc sự ủng hộ của mình đối với UAE, trong khi nước này đang hỗ trợ trực tiếp cho các lực lượng Yemen nhằm kiểm soát cảng biển chính Hodeidah cung cấp viện trợ nhân đạo cho người dân Yemen.

Theo các quan chức Mỹ, chiến dịch kể trên có thể gây ra thảm họa nhân đạo. 

Ngoại trưởng Mỹ, Mike Pompeo, đã yêu cầu đánh giá nhanh các yêu cầu của UAE như các Máy bay không người lái để giúp liên quân Arab kiểm soát Hodeidah, hiện đang đóng vai trò sống còn đối với 29 triệu người dân Yemen.

UAE và Arab Saudi đã đảm bảo với Mỹ rằng họ sẽ không tấn công thành phố cảng nằm trên Biển Đỏ này cho đến khi họ nhận được sự ủng hộ từ Washington, các quan chức Mỹ cho biết. 

Nhưng sự lo ngại ngày càng tăng trong chính quyền Trump rằng giao tranh xung quanh thành phố có thể vượt khỏi tầm kiểm soát. 

Các chiến binh Yemen được ủng hộ bởi UAE đang chiến đấu với lực lượng Houthi gần thành phố.

Cuộc tranh luận về việc có nên tăng sự hỗ trợ của Hoa Kỳ cho UAE và Saudi nổ ra giữa các quan chức trong khi chính quyền Mỹ đang tập trung vào việc chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh với Bắc Triều Tiên tại Singapore vào ngày 12/6.

Nhưng các hoạt động quân sự leo thang quanh cảng Yemen đã gây ra một yêu cầu khẩn cấp mới ở Washington.

Theo một quan chức Arab Saudi, Hoa Kỳ và liên quân do Saudi lãnh đạo đã yêu cầu dân quân Yemen và binh lính UAE không tiến quân vào thành phố cảng trong thời gian tới. Việc này được coi là tạo điều kiện để đặc sứ của LHQ tại Yemen, Martin Griffiths, bắt đầu các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt giao tranh.

Nhưng có khả năng là dân quân Yemen sẽ ý tự hành động.

Năm ngoái, liên minh do Saudi dẫn đầu đã không thành công ngay cả khi nhận được tin tình báo của Mỹ và hỗ trợ trực tiếp từ các lực lượng quân sự tinh nhuệ của Hoa Kỳ cho một cuộc tấn công vào Hodeidah.

Lực lượng đặc biệt từ UAE và Hoa Kỳ cộng tác tại Yemen để tiêu diệt các chiến binh al-Qaeda và IS, với máy bay không người lái của Hoa Kỳ tiến hành các cuộc không kích. 

Hoa Kỳ bán vũ khí cho các nước đồng minh vùng Vịnh và giúp nạp nhiên liệu cho các máy bay Saudi và UAE thực hiện các cuộc không kích tại Yemen, một động thái mà một số nhà lập pháp Hoa Kỳ lo lắng về khả năng phạm tội ác chiến tranh.

Một số quan chức chính quyền Mỹ ngày càng thất vọng khi các nỗ lực quân sự và ngoại giao của các đồng minh Vùng Vịnh đều bị sa lầy, điều này đang đồng hành với xu hướng cắt giảm sự hỗ trợ của Mỹ cho cuộc chiến. 

Các nhà lập pháp Hoa Kỳ đang tìm cách giảm lượng tên lửa chính xác bán cho các đồng minh sử dụng bởi Arab Saudi và UAE ở Yemen.

Tổng thống Barack Obama đã dừng việc bán các “Tên lửa thông minh” như vậy cho Arab Saudi vào năm 2016, khi kết thúc nhiệm kỳ. Nhưng ngay sau khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức, các giao dịch đã được bắt đầu lại và các quan chức chính quyền đang tìm kiếm sự hỗ trợ của quốc hội về việc bán các lô vũ khí mới cho Saudi và UAE.

Các cuộc không kích của liên quân do Saudi dẫn đầu đã giết chết hơn 4.000 thường dân tại Yemen, theo ước tính của LHQ. 

Arab Saudi đã nổi lên như những đồng minh quan trọng của ông Trump.

Việc hai nước này gia nhập liên minh do Hoa Kỳ lãnh đạo tại Syria đã đẩy IS đến bờ vực thất bại ở Trung Đông. 

Cuộc chiến ở Yemen thu hút sự quan tâm của Washington vì tầm quan trọng chiến lược. Các quan chức chính quyền Trump lo lắng về sự hỗ trợ quân sự của Iran đối với Houthi, nhóm đã bắn ngày càng nhiều tên lửa tiên tiến của Iran vào lãnh thổ Arab Saudi.

Iran phủ nhận viện trợ quân sự cho Houthi. Các quan chức Mỹ cũng lo ngại rằng tên lửa của Houthi đe dọa các tàu đi qua tuyến  đường vận chuyển quan trọng ngoài khơi bờ biển Yemen - một nỗi sợ đã được khẳng định vào tháng trước khi một tên lửa trúng một tàu Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp viện trợ nhân đạo, gây thiệt hại nhỏ. 

Nhà Trắng đã ban hành một tuyên bố bất thường tố cáo cuộc tấn công và đổ lỗi cho Iran.

Các lãnh đạo Saudi thường cáo buộc Iran sử dụng cảng Hodeidah để đưa tên lửa tới tay Houthi, vấn đề mà Tehran kiên quyết phủ nhận. Các quan chức Hoa Kỳ đã mô tả những quan ngại của Arab Saudi là sự thổi phồng - đặc biệt là khi cân bằng với nhu cầu giữ cho các đường dây viện trợ mở ra. 

Ít nhất 200.000 người Yemen có thể sẽ chết trong chiến dịch tại Hodeidah.

Chú thích: Một xe MRAP MAXXPRO do UAE viện trợ dân quân Yemen bị Houthi chiếm được sau giao tranh gần Hodeidah được đưa về thành phố.

Hôm 10/6, các quan chức Anh đã thông báo với các tổ chức nhân đạo thuộc Liên Hiệp Quốc đang tham gia viện trợ tại Yemen.

Nội dung thông báo về tính cấp bách của việc lập một kế hoạch rút lui khỏi thành phố cảng chiến lược tại bờ biển phía Tây Yemen.

 

“Chúng tôi (Anh Quốc) đang làm mọi cách thông qua các kênh ngoại giao để ngăn cản một cuộc tấn công vào Hodeidah. 

Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực này, một cuộc tấn công quân sự chắc chắn sẽ xảy ra.

UAE đã thông báo cho chúng tôi vào ngày hôm nay rằng họ sẽ đưa ra 3 ngày tạm ngưng tấn công để cho các viên chức Liên Hiệp Quốc rời khỏi thành phố. 

Vui lòng thực hiện tất cả các biện pháp phòng ngừa cần thiết để chuẩn bị cho việc này và cho chúng tôi biết nếu có bất kỳ điều gì chúng tôi có thể hỗ trợ, theo bất kỳ cách nào. Chúng tôi đang lo lắng cho các nhân viên LHQ vào thời điểm rất khó khăn này. ”

Động thái kể trên có thể gây ra một thảm hoạ nhân đạo cho toàn bộ quốc gia đang bị nạn đói và nội chiến hoành hành này.

Trên thực địa phía nam thành phố, khu vực Hạ Al-Jahah, đã được liên quân kiểm soát sau một cuộc giao tranh dữ dội với thương vong lớn cho cả hai phía. 

Dân quân Yemen tuyên bố cuộc tấn công vào Hodeidah do Houthi kiểm soát sẽ là một “Aleppo của Yemen” (Trận vây hãm và giải phóng hoàn toàn phần phía Đông của thành phố Aleppo của các lực lượng chính phủ Syria với sự yểm trợ của Nga và Iran diễn ra cuối năm 2016). 

Trong khi đó, Thượng viện Hoa Kỳ cũng đang gây sức ép với UAE và Arab Saudi rằng nếu họ cố tình tấn công có thể dẫn đến sự hỗ trợ của Mỹ cho Liên quân Arab tại Yemen chấm dứt. 

Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, đảng Dân chủ, và Todd Young, đảng Cộng hòa, đã khẳng định yêu cầu này.

“Cuộc nội chiến và cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới ở Yemen đang gây ra thiệt hại không thể chấp nhận đối với lợi ích an ninh quốc gia của chúng tôi và làm trầm trọng thêm đau khổ của con người.

Hoa Kỳ phải sử dụng ảnh hưởng của mình để thuyết phục Arab Saudi và UAE theo đuổi một giải pháp ngoại giao để chấm dứt cuộc nội chiến.".

Chủ tịch ủy ban đối ngoại, Tom Tugendhat, cũng nói rằng ông đã “Đọc những báo cáo rất đáng lo ngại rằng các lực lượng UAE có thể sắp tấn công Hodeida. Đây sẽ là một sai lầm và sẽ gây một thảm hoạ nhân đạo rất lớn. ”

Theo các phân tích quân sự, cuộc tấn công không chỉ có khả năng gây ra thảm họa nhân đạo, mà là một sai lầm chiến lược quân sự.

Các tổ chức phi chính phủ khẳng định rằng bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào cản trở viện trợ nhân đạo đều có thể khiến bên tấn công chịu trách nhiệm với các biện pháp trừng phạt của LHQ theo nghị quyết 2216.

Martin Griffiths, đặc phái viên LHQ tại Yemen, đã là trung gian cho các cuộc đàm phán với tất cả các bên để cố gắng giải quyết nội chiến bằng biện pháp hòa bình, lo ngại một cuộc tấn công quân sự mới có thể khiến nỗ lực của ông trở nên không còn giá trị.

Lise Grande, điều phối viên nhân đạo LHQ cho Yemen, cho biết hôm 8/6 rằng các cơ quan nhân đạo đang lo lắng:

“Giao tranh nếu kéo dài, sẽ có tới 250.000 người mất tất cả mọi thứ - kể cả cuộc sống của họ”. 

Có tới 600.000 thường dân sống trong và xung quanh thành phố Hodeidah.

“Cắt đứt tuyến viện trợ nhân đạo thông qua Hodeidah bất kỳ lúc nào cũng sẽ khiến dân chúng Yemen có nguy cơ bị chết đói,” Grande nói.

David Miliband, chủ tịch và là giám đốc điều hành của Ủy ban cứu hộ quốc tế (IRC), cho biết: “Cảng Hodeidah là một nguồn sống cho người dân Yemen. 

Cung cấp hàng cứu trợ nhân đạo bắt buộc phải được duy trì ở đây. Chúng tôi lặp lại, một lần nữa, rằng một cuộc tấn công vào Hodeidah là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với cuộc sống của người dân Yemen.

Chúng tôi kêu gọi Hội đồng bảo an LHQ nhóm họp ngay lập tức để bảo vệ cơ sở nhân đạo quan trọng này”.

IRC nói thêm rằng trong ba tháng đầu năm 2018, Hàng cứu trợ thông qua Hodeidah chiếm tương đương số lượng thông qua ba cảng biển còn lại của Yemen. 

IRC cho biết thêm lượng thực phẩm và nhiên liệu đang được đưa vào Yemen đã không đủ để đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dân và không có phương án nào có thể thay thế Hodeidah.

"Hodeidah là một cộng đồng gồm 400.000 người, bao gồm cả nhân viên IRC đang phân phối hàng cứu trợ khẩn cấp và tham gia các dự án về nước sạch và vệ sinh," Miliband nói tiếp. “Một số người dân đã rời khỏi thành phố, nhưng đa phần không thể làm như vậy. 

Những người này không còn lựa chọn nào khác ngoài chờ đợi xung đột vượt ra ngoài tầm kiểm soát diễn ra. ”

Chú thích ảnh: Một nạn nhân sau cuộc không kích của liên quân Arab ở Hodeidah tháng 4 năm 2018.

Các thẩm phán Hoa Kỳ đặt câu hỏi về việc phóng thích tù nhân IS người Mỹ vào vùng chiến sự tại Syria (9/6)

Hôm 8/6, Thẩm phán liên bang Hoa Kỳ yêu cầu Bộ Tư pháp trả lời thông tin về việc quân đội Mỹ dự kiến phóng thích một công dân Hoa Kỳ bị cáo buộc đã gia nhập nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) trở lại khu vực đang có chiến sự tại Syria, một kế hoạch mà luật sư của anh này cho rằng tương đương với một án tử hình. 

Một kế hoạch phóng thích “giống như thả một người vào toà nhà đang cháy”.

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã ra thông báo vào cuối ngày 6/6 rằng các lực lượng trên thực địa của Mỹ tại Syria đang chuẩn bị phóng thích một công dân Mỹ gốc Ả-rập với bí danh là "John Doe" vào lãnh thổ do các lực lượng dân chủ Syria đồng minh kiểm soát vào 9/6, sau khi bị giam giữ với hồ sơ “chiến binh thù địch" trong 9 tháng. 

Kế hoạch của người Mỹ là sẽ cung cấp cho người này thực phẩm và nước uống “cho một vài ngày",  kèm theo một điện thoại di động mới, và 4.210 USD có trong người khi anh này bị bắt giữ.

Tuy nhiên lính Mỹ sẽ không cung cấp các giấy tờ cá nhân và để anh ta ở lại phía đông bắc Syria, nơi Lực lượng dân chủ Syria - SDF gồm đa phần người Kurd quản lý. 

Trong một phiên điều trần tòa án liên bang tại Washington, Thẩm phán Tanya Chutkan đã yêu cầu các luật sư của Bộ Tư pháp trả lời tại sao lại có một quyết định "vội vàng" thả công dân Mỹ này vào một khu vực nguy hiểm mà Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã có cảnh báo. 

“Đầu tiên, chúng ta phải nói đây là khu vực nguy hiểm.

Người này trong nhiều tháng đã cố bảo vệ quyền lợi tương đương một tù binh chiến tranh nhưng không được tính đến ngay cả khi anh ta có quốc tịch Mỹ.

Vậy câu hỏi là trường hợp này có tính cấp bách như thế nào mà lại quyết định như vậy?”

Luật sư của chính phủ James Burnham nêu lập trường bảo vệ kế hoạch phóng thích này:

“SDF là một đối tác địa phương đáng tin cậy của lực lượng vũ trang Hoa Kỳ. Ngoài ra khu vực này có an ninh tốt hơn, an toàn hơn nhiều so với nơi người đàn ông nói trên bị giam bởi SDF từ tháng 9 năm ngoái.”

Luật sư biện hộ của Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ cho "John Doe", Jonathan Hafetz, đã tranh luận về điều này:

“Các sĩ quan Mỹ vẫn cho rằng người này là một chiến binh của IS trước khi anh này bị bắt và vì vậy SDF sẽ coi ông là kẻ thù.

Theo các công ước về tù binh chiến tranh, không thể thả tù nhân bị cáo buộc vào một nơi không an toàn."

"Nó giống như thả một người vào một tòa nhà đang cháy," luật sư nói “và gọi là phóng thích”.

Vụ việc đã trở thành một thử nghiệm về kế hoạch của chính quyền Trump đối với việc xử lý những công dân Mỹ bị bắt ở nước ngoài do tham gia chiến đấu cho các nhóm thánh chiến - khủng bố. 

Chính phủ Hoa Kỳ đã trải qua nhiều tháng tranh luận tại tòa án với đại diện pháp lý của người này và đã không đưa ra bằng chứng đủ mạnh để chứng minh rằng anh này là một chiến binh IS. 

Công dân nói trên được sinh ra ở Hoa Kỳ với cha mẹ là người Arab Saudi. 

Anh này phủ nhận đã chiến đấu như một chiến binh IS và anh (như một nhà báo tự do) ở trong khu vực giao tranh để làm một số phóng sự.

Bộ Tư pháp Mỹ đã tính đến giải pháp đầu tiên là chuyển người này tới Arab Saudi.

Nhưng các luật sư của anh này đã thuyết phục tòa án liên bang ngăn chặn điều đó, lập luận rằng chính phủ Mỹ không có quyền giao một công dân Hoa Kỳ cho một chính phủ khác mà không bị buộc tội hoặc dẫn độ.

Hafetz cho biết chính phủ có thể thả người đàn ông ở này ở Iraq, cho anh ta một cơ hội để làm lại một hộ chiếu mới tại lãnh sự quán Hoa Kỳ ở đó.

"Anh ấy không muốn ở trong tù nhưng anh ấy không muốn được thả tại nơi mà có thể gặp nguy hiểm đến tính mạng” Hafetz nói.

Cuối cùng, Chutkan dựa vào các câu hỏi về thủ tục pháp lý chưa được thông qua liên quan tới vụ việc, đã thuyết phục các luật sư Bộ Tư pháp đồng ý hoãn việc phóng thích cho đến một phiên điều trần khác vào ngày 20/6.

“John Doe” là ai?

Vào khoảng tháng 9 năm 2017, một người đàn ông không vũ trang trèo lên một chiếc xe bồn chở nước ở Syria, vượt qua tuyến đầu giao tranh với IS, và đầu hàng lực lượng người Kurd, những người đã chuyển anh ta tới Quân đội Mỹ. 

Vào thời điểm đầu hàng, người đàn ông mang theo kinh Koran, một bộ định vị GPS, hơn 4000 USD tiền mặt, hai ổ cứng chứa hàng ngàn tài liệu nội bộ của tổ chức khủng bố IS, bao gồm danh sách chiến binh, chỉ huy, các công thức chế bom, và một thứ khó hiểu - một bộ đồ lặn.

Ngay từ khi mới bị bắt, người đàn ông nói trên khai với những người thẩm vấn Quân đội Mỹ rằng anh ta là công dân Hoa Kỳ. 

Theo lời người này, anh ta đến Syria vào tháng 1 năm 2015 để làm phóng sự về cuộc chiến như một nhà báo tự do trước khi bị IS giam giữ trong vòng 7 tháng. 

Anh này đã bị IS bắt thề trung thành với nhóm khủng bố và đã được giao công việc để thực hiện những gì theo lời anh ta là “công việc hành chính và tôn giáo”. 

Tuy nhiên, sau hai tháng làm nhiệm vụ bảo vệ tại một mỏ dầu, anh đã bị IS cáo buộc lơi là trách nhiệm và không làm các báo cáo nên IS tiếp tục giam giữ anh ta trong một thời gian ngắn.

 

Anh này nói rằng mình đã cố gắng định cư ở Syria như một nông dân trồng Oliu và hạnh nhân. 

Thời điểm trước khi bị bắt, người này khai đã mua 80 con cừu và lập kế hoạch tái định cư ở Thổ Nhĩ Kỳ, như một người chăn cừu.

Sau đó, vào năm 2017, sau khi tranh luận với vợ, cuối cùng anh ta đã rời khỏi tổ chức IS. 

Các bằng chứng cáo buộc người này tham gia trực tiếp vào cuộc chiến trong hàng ngũ chiến binh IS chủ yếu dựa vào các định vị Google của thiết bị di động và do anh ta tham gia IS ở trong một khu vực có giao tranh liên tục. 

Tuy bằng chứng không vững chắc, chính quyền Trump vẫn liệt anh này là một "chiến binh thù địch” khiến anh trở thành một trong số rất nhiều người Mỹ nhận được phân loại tương tự kể từ vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001. 

Anh này bị giam ở một vị trí bí mật tại Iraq, với tiếp cận hạn chế theo quy định của hệ thống tư pháp Hoa Kỳ. 

Ngay cả danh tính của anh này vẫn là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. 

Trong hồ sơ tòa án, anh này được gọi đơn giản là “Công dân Hoa Kỳ không tên” hoặc “John Doe”.

Lãnh đạo NATO: Liên minh này sẽ không đứng về phía Israel nếu cuộc chiến với Iran nổ ra. (9/6)

Chú thích ảnh: Ngày 7/5, Tổng thư ký NATO Tướng Jens Stoltenberg tham dự khánh thành trụ sở mới tại Brussels, Bỉ - Ảnh Reuter)

Hôm 2/6, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg trả lời phỏng vấn tạp chí Đức Der Spiegel :

“NATO sẽ không đứng về phía Israel nếu Cộng hòa Hồi giáo Iran tấn công nhà nước Do Thái.

Các cơ chế bảo vệ đồng minh sẽ không được (NATO) áp dụng cho Israel bởi vì nhà nước Do Thái không phải là thành viên của liên minh gồm 29 quốc gia này.”.

Đáp lại tuyên bố của Stoltenberg, Volker Beck - chính trị gia Đảng Xanh và cựu lãnh đạo nhóm nghị viện Đức-Israel thuộc Quốc hội Đức - Bundestag phản hồi thông qua Twitter: 

“ Điều này đặt ra cho chúng ta một câu hỏi: Tuyên bố này có ý nghĩa gì trong cuộc đối thoại an ninh giữa NATO, EU, Đức và Israel đang diễn ra? 

Nó vạch trần các bất đồng và mối quan tâm không giống nhau.”.

Căng thẳng giữa Israel và Iran leo thang trong những tháng gần đây, với việc Israel liên tục không kích các căn cứ quân sự mà họ cáo buộc do Iran xây dựng tại Syria, trong đó nặng nề nhất là cuộc tấn công vào ngày 8/5 khiến 9 nhân viên quân sự Iran thiệt mạng.

Tuyên bố của Stoltenberg được đưa ra bất chấp sự hợp tác được cho là càng ngày càng phát triển giữa Israel và NATO, bao gồm cả việc tham gia của Israel trong các cuộc tập trận hải quân và không quân chung vào tháng 12/2017 và cuối tháng 5/2018.

Mối quan hệ Israel và NATO được định nghĩa là “quan hệ đối tác”.

Quốc gia này là thành viên của cái gọi là nhóm  các nước “Đối thoại Địa Trung Hải” của NATO kể từ khi chương trình này bắt đầu vào năm 1994, cùng với 6 quốc gia không thuộc NATO tại Địa Trung Hải khác là: Jordan, Algeria, Ai Cập, Mauritania, Ma Rốc và Tunisia.

Mục tiêu của nhóm kể trên là cho phép đối thoại và hợp tác giữa NATO và các nước Địa Trung Hải về các vấn đề an ninh và chống khủng bố.

Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên của NATO từ năm 1952, đã phản đối sự hợp tác của Israel như là một phần của Đối thoại Địa Trung Hải kể từ khi các quan hệ Israel-Thổ Nhĩ Kỳ đi xuống 6 năm trước.

Sau khi quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Israel nồng ấm trở lại vào năm 2016, Ankara rút lại phản đối, và Israel được chấp nhận là quốc gia đối tác của NATO, và Jerusalem đã có đại diện ngoại giao đầu tiên tại trụ sở NATO - Brussels.

Những năm gần đây, sự hiện diện quân sự ngày càng tăng của Nga ở phía đông Địa Trung Hải, đặc biệt là ở Syria, ảnh hưởng đến lợi ích chiến lược của NATO trong khu vực, và song hành với nó là tầm quan trọng của Israel đối với NATO càng được đẩy cao.

Nga có thể bán hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 cho Pakistan bỏ qua sự phản đối của đồng minh lâu năm Ấn Độ. (2/6)

Nga có thể bán hệ thống phòng thủ tên lửa S 400 cho Pakistan bỏ qua sự phản đối của đồng minh lâu năm Ấn Độ.

Theo quan điểm của Bộ Quốc phòng Ấn Độ. Người Nga, đã bán hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 cho Trung Quốc, cũng có thể sẽ bán cho Pakistan, nếu Ấn Độ từ bỏ thỏa thuận mua sắm hệ thống nói trên ở giai đoạn đàm phán hiện tại.

Trong những năm qua, động cơ phản lực RD-93 của Nga đã cung cấp cho Pakistan thông qua trung gian Trung Quốc để cấu thành các máy bay chiến đấu JF-17 bất chấp sự phản đối bằng văn bản từ phía Ấn Độ.

Ấn Độ sẽ cố gắng thúc đẩy thỏa thuận mua các hệ thống phòng không S-400 từ Nga bất chấp sự phản đối từ Mỹ, quan chức giấu tên của Bộ Quốc phòng Ấn Độ cho biết.

Bộ Quốc phòng Ấn Độ sẽ tiếp cận Ủy ban Nội các về các vấn đề an ninh Ấn Độ (CCS) để có được sự phê chuẩn để mua 5 đơn vị của hệ thống phòng không S-400 của Nga.

Quan chức nói trên cũng nói thêm rằng Ấn Độ không có ý định trì hoãn hợp đồng dù người Mỹ đã để mắt đến thương vụ trị giá 5,5 tỷ USD này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Ấn Độ về hậu quả của thương vụ này và cho biết Mỹ có thể sẽ cắt giảm hợp tác quân sự với Ấn Độ.

Các quan chức CCS do Thủ tướng Narendra Modi đứng đầu sẽ đưa ra quyết định cuối cùng, hoàn tất đàm phán mua bán.

Trong khi Ấn Độ đã thể hiện sự chú ý đến những phản đối do William Thornberry, Chủ tịch của Ủy ban vũ trang Hoa Kỳ và cảnh báo các biện pháp trừng phạt theo đạo luật trừng phạt (CATSA) nhằm vào các đối thủ chống Mỹ, Ấn Độ cũng  chia sẻ mối quan tâm về an ninh quân sự trong tương lai. 

Việc Ấn Độ mua hệ thống S-400 sẽ được thảo luận tại cuộc “Đối thoại 2+2” giữa Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Sushma Swaraj, Bộ trưởng Quốc phòng Nirmala Sitharaman cùng với thư ký Bộ quốc phòng Mỹ Mike Pompeo và Jim Mattis vào ngày 6/7 tại Washington. 

Được biết, tại cuộc đối thoại này, hai bên sẽ đề cập đến những lo ngại về an ninh đối với hợp đồng mua sắm vũ khí từ Nga và tìm ra phương án tốt nhất để giải quyết tình trạng cộng tác mà vẫn tồn tại bất đồng trong mối quan hệ song phương Mỹ - Ấn Độ.

Các quan chức New Delhi đã sử dụng các kênh truyền thông để giải thích các mối quan tâm về quân sự đối với các đối thủ của Ấn Độ và sự cần thiết phải có một hệ thống phòng không mạnh mẽ trong khu vực.

Không quân Ấn Độ (IAF), đối mặt  với khả năng tấn công tiềm tàng và ngày càng mở rộng của Trung Quốc và Pakistan, cần S-400 để bảo vệ căn cứ không quân của họ.

Cố vấn an ninh quốc gia của Thủ tướng Modi Ajit Doval ia tin rằng đã thực hiện các cuộc gọi đến cả Nhà Trắng và Điện Kremlin để thuyết phục cả hai nước rằng Ấn Độ là một quốc gia lớn để phụ thuộc bất kỳ phe nào nào và sẽ tự quyết định dựa trên lợi ích quốc gia.

Trong một diễn biến khác, Hải quân Pakistan sẽ mua 2 tàu chiến hiện đại từ Trung Quốc. Một thỏa thuận đã được ký kết giữa hai bên ở Rawalpindi hôm 1/6.

Theo phát ngôn viên Hải quân Pakistan, các tàu chiến này sẽ được trang bị tên lửa hành trình tầm xa và các hệ thống vũ khí công nghệ mới nhất.

Túi Bắc Homs đã chính thức được giải quyết (2/6)

Trong quá trình giải quyết tình hình các chiến binh đối lập ở tỉnh Homs, những người quyết định không rời khỏi khu vực này theo các đoàn xe bus. 

Một số chiến binh đối lập ngày 31/5 bày tỏ mong muốn giao nộp vũ khí cho chính quyền để bắt đầu lại một cuộc sống bình thường. 

Đáng chú ý là trước đó chính quyền Syria từ chối ân xá cho hơn 500 người mà họ coi là khủng bố, ở tỉnh Homs. 

Tuy nhiên, một số chiến binh đã có thể giải quyết tình trạng pháp lý của họ, nhận  được ân xá sau khi chứng minh sự vô tội của họ về tội ác chiến tranh ở Syria. 

Các tay súng đã giao nộp cho các nhà chức trách tất cả vũ khí hạng nặng và trung bình, các loại tên lửa và pháo phòng không, cũng như các xe tải gắn vũ khí hạng nặng.

Theo tuyên bố chung của các lực lượng vũ trang Syria vào ngày 1/6, họ đã khôi phục an ninh cho 65 thành phố, thị trấn và làng mạc sau khi buộc các tổ chức khủng bố bàn giao vũ khí hạng nặng và trung bình, rời khỏi nông thôn phía bắc Homs và nam Hama. 

Bộ chỉ huy chung của quân đội Syria tuyên bố rằng lực lượng vũ trang của Syria hợp tác với các lực lượng đồng minh đã hoàn tất việc kiểm soát 1.200 km vuông nông thôn Homs và Hama, nối thông trục cao tốc bắc-nam và phục hồi an ninh 65 thị trấn và làng mạc một thời gian dài nằm dưới sự kiểm soát bởi các tổ chức khủng bố.

Thoả thuận giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ theo 3 bước cho vùng Bắc Syria. (1/6)

Ảnh minh hoạ:

Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ được cho là đã thống nhất thoả thuận sơ bộ trong cuộc họp diễn ra từ ngày 8-9/3 tại Washington liên quan tới miền Bắc Syria nơi các lực lượng Quân đội Syria Tự do (FSA) với sự hậu thuẫn của Thổ Nhĩ Kỳ đang đối đầu với Lực lượng dân chủ Syria (SDF) với đa phần là các chiến binh người Kurd thuộc YPG (Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc là chi nhánh của Đảng Công nhân người Kurd - PKK tại Syria.

SDF / YPG hiện được Mỹ coi là đồng minh tiêu diệt khủng bố tại Syria.

Thoả thuận bao gồm việc rút các chiến binh người Kurd khỏi khu vực xung quanh thành phố Manbij.

Giai đoạn 1 của thoả thuận

Theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, các chiến binh người Kurd mà họ cáo buộc là khủng bố đang đóng quân dọc theo bờ phía tây của sông Euphrates ở miền bắc Syria sẽ phải rút lui trong một tháng, theo kế hoạch và giám sát của cả Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Kế hoạch rút lui của người Kurd tại Manbij dự kiến ​​sẽ có hiệu lực vào ngày 4/6, theo các nguồn tin rò rỉ tại cuộc họp giữa các đoàn đại biểu của hai nước, cuộc họp hạn chế hoàn toàn thông tin với giới truyền thông.

Hôm nay 1/6, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết đã vạch ra một lộ trình hợp tác tại Manbij sau cuộc đàm phán với một phái đoàn ngoại giao

Hoa Kỳ tại Ankara. 

Tuy nhiên, thỏa thuận cuối cùng sẽ được công bố trong một cuộc họp giữa Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu và đối tác Mỹ Mike Pompeo vào ngày 4/6 tại Washington, một số chi tiết có thể sẽ thay đổi.

Nếu thỏa thuận cuối cùng được đưa ra vào ngày 4 tháng 6, YPG / PKK sẽ rút khỏi Manbij theo ngày được hai phía xác định tại Washington. 

Trong khi đó, theo nguồn tin tình báo Thổ Nhĩ Kỳ.

Các thành viên cấp cao của YPG / PKK đã bắt đầu rời khỏi khu vực và tới các làng Ayn al-Arab và Ayn Isa dọc theo biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Giai đoạn 2 và 3

Trong giai đoạn 2 dự kiến ​​bắt đầu 45 ngày sau ngày 4/6, các cơ quan tình báo quân sự Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bắt đầu một đợt kiểm tra chung tại Manbij. 

Giai đoạn 3 bao gồm việc thành lập chính quyền địa phương ở Manbij trong vòng 60 ngày sau ngày 4/6. 

Hội đồng quân sự được thành lập sẽ chịu trách nhiệm về an ninh và hội đồng địa phương sẽ chịu trách nhiệm về các vấn đề dân sự trong thành phố.

Cả hai hội đồng sẽ được hình thành dựa trên số ghế theo tỉ lệ dân tộc và bầu cử.

Sau chuyến thăm của cựu Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đến Ankara vào tháng 2, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã thiết lập một cơ chế để giải quyết các vấn đề riêng biệt theo các nhóm làm việc, bao gồm cả việc giữ ổn định Manbij và ngăn chặn bất kỳ xung đột không mong muốn nào. 

Cuộc họp đầu tiên về Syria được tổ chức vào ngày 8-9/3 tại Washington. 

Sự hỗ trợ quân sự của Mỹ cho nhóm bị Thổ Nhĩ Kỳ liệt vào danh sách khủng bố YPG / PKK ở Manbij đã làm căng thẳng mối quan hệ giữa Ankara và Washington vàdẫn đến nỗi lo về các cuộc đụng độ quân sự giữa hai đồng minh NATO, khi có khoảng 2.000 quân đội Mỹ trong thành phố. 

Vào tháng 1, Thổ Nhĩ Kỳ đã tổ chức Chiến dịch Nhành Oliu ở Afrin, phía bắc Syria nhằm đẩy lui YPG / PKK ra khỏi khu vực. 

Sau khi giải phóng thành phố Afrin, Ankara cho biết họ cũng có thể sẽ mở rộng hoạt động quân sự xa hơn về phía đông đến Manbij, trừ khi nhóm khủng bố YPG / PKK rời khỏi thành phố có vị trí chiến lược tại miền Bắc Syria này.

Mỹ mở rộng căn cứ quân sự tại Syria, chiếm đóng lâu dài.⁩ (1/6)

Chú thích ảnh: Lực lượng đặc biệt Hoa Kỳ tại căn cứ al-Tanf, Syria.

Hôm 31/5, một loạt trang tin tại Trung Đông đã tung ra ảnh so sánh căn cứ al-Tanf, nơi Lực lượng đặc biệt Hoa Kỳ (ước tính vài trăm người) đang huấn luyện cho hàng nghìn chiến binh đối lập Maghawir Al-Thawra thuộc tỉnh Homs,trong sa mạc biên giới Syria và Jordan năm 2017 và hiện tại.

Chú thích ảnh: Ảnh vệ tinh so sánh căn cứ al-Tanf vào  2017 và hiện nay cho thấy Hoa Kỳ đã mở rộng căn cứ quân sự của mình trên biên giới Syria-Jordan. 

Hình ảnh được đưa ra bởi các trang web cung cấp ảnh vệ tinh, cho thấy Hoa Kỳ đang tăng số lượng xe quân sự của Mỹ, cũng như xây dựng và trang bị các cơ sở ăn ở mới cho binh lính đồn trú.

Sau khi Mỹ tuyên bố ngừng hỗ trợ cho lực lượng đối lập Quân đội Syria tự do (FSA) tại Tây Bắc Syria, al-Tanf là căn cứ duy nhất mà lực lượng Hoa Kỳ còn duy trì huấn luyện và hỗ trợ các chiến binh đối lập Syria.

Căn cứ al-Tanf được người Mỹ coi là chốt chặn tuyến đường nối từ Iran - Iraq qua Syria tới Lebanon, tuyến đường mà phương Tây cáo buộc vận chuyển các loại tên lửa và vũ khí hạng nặng cho lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Chính phủ Syria đã yêu cầu các lực lượng Mỹ rời khỏi tất cả các khu vực lãnh thổ Syria, xem xét sự hiện diện của các lực lượng Mỹ tại Syria như một cuộc xâm lược trực tiếp.

Sự việc mở rộng sự hiện diện quân sự của Mỹ ở khu vực phía đông của Syria là có hệ thống. Đặc biệt là gần đây Mỹ đã xây dựng các căn cứ quân sự tại thành phố Manbj phía bắc Aleppo. 

Lực lượng trung thành với chính phủ Syria cũng đã xác nhận rằng liên minh chống khủng bố quốc tế, dẫn đầu bởi Hoa Kỳ gần đây đã thành lập các căn cứ quân sự mới gần các mỏ dầu lớn ở bờ phía đông của sông Euphrates. 

Bộ Quốc phòng Nga cũng đã đưa ra yêu cầu tương tự đối với lực lượng Mỹ tại Syria.

Tổng thống Putin gần đây đã tuyên bố về cái gọi là “sự cần thiết phải rút hết quân đội nước ngoài” khỏi Syria. 

Tuyến đường nối Iran tới Lebanon đi qua al-Tanf.